فلق ۵

مجاز عقلی و لغوی

وأعلم أنَّ “المجاز” علی القسمین:

  • مجاز من طریق اللغه و مجاز من طریق المعنی و المعقول.

اِذا وصفنا بالمجاز الکلمه المفرده کقولنا ” الید مجاز فی النعمه ” و ” الاسد مجاز علی فی الانسان” کان حکماً  أجریناهُ علی ما جری علیه من طریق اللغه لأنّا أردنا أنّ المتکلم قد جاز باللفظ أصلَها الذی وقعت له ابتداءٌ فی اللغه و أوقعها علی غیر ذلک

  • مجاز من طریق الاسناد من الکلام کان المجاز من طریق المعقول دون اللغه و ذلک أن الأوصاف اللاحقه للجمل من حیث هی الجمل ، لایصح ردّها إلی اللغه و لاوجه لنسبتها إلی وضعها ، لأنَّ التألیف هو اسنادُ الفعل إلی اسم و اسم إلی اسم و ذلک شی یحصل بقصد المتکلم فلا یصیرُ “ضرب” خبراً عن “زید” بواضع اللغه بل بمن قصد اثبات الضرب فعلاً له. فالذی یعود إلی واضع اللغه أن “ضَرَبَ” لإثبات الضرب و لیس لإثبات الخروج و أنّه لإثبات زمان ماض لا لإثبات مستقبل و اَمّا تعیین من یثبتُ له فیتعلق بمن أراد ذلک من الفجرین بالأمور و المعبرین عن ودائع الصدور.

ادامه مطلب

فرقه ی شیخیه

پیشوا و رهبر این فرقه شیخ احمد احسائی (۱۱۶۶-۱۲۴۱ق) میباشد که  در روستای مُطهِر در احساء عربستان سعودی متولد شده است.ایشان در پنج سالگی قران را از پدرش فرامیگیرد و ادبیات عرب را نیز را اموخت و در سال ۱۲۸۶ ق به کربلا رفته و در درس بزرگانی مانند : اقا محمد باقر بهبهانی- سید علی طباطبائی صاحب ریاض-میرزا مهدی شهرستانی – مهدی بحر العلوم – کاشف الغطاء شرکت میکند و اجازه های روایی نیز دریافت میکند از علمای مشهور ان زمان.

او در سال ۱۲۰۹ به احساء بازمیگردد و پس از ۳ سال در سال ۱۲۱۲ به عتبات برمیگردد و سپس در شهر بصره سکنی میگزیند و این اغازی بر عبارات مرموز او بوده که مورد خشم علمای متشرّعه بصره قرار میگیرد.

در سال ۱۲۲۱ ق به خراسان برای زیارت امام رضا علیه السلام می آید و در بین راه با استقبال مردم یزد رو به رو شده و در پی اصرار آنها پس از بازگشت از مشهد در یزد سکنی میگزیند و در یزد مشهور میگردد و پس از مدتی به دعوت فتحعلی شاه قاجار به  تهران میرود و در سال ۱۲۲۹ به دعوت محمد علی میرزا فرزند فتحعلی شاه به کرمانشاه می رود تا سال ۱۲۳۸ ق در آنجا می ماند و سپس به قزوین می رود و مدتی در مدرسه صالحیّه ی قزوین تدریس میکند اما به خاطر عقاید نامعلومش توسط علمای قزوین مورد اعتراض قرار میگیرد و سپس توسط  ملا محمد تقی بَرَغانی (شهید ثالث) مورد تکفیر واقع میشود.  ادامه مطلب

راهکارهای احیاء وقف و تبیین ارزش های والای آن در جامعه

ظهور اسلام در سرزمین خشک و خشن حجاز نشان داد که تعالیم آن تا چه اندازه موجب ارتقاء سطح فرهنگ و امنیت اجتماعی می‏گردد. تعالیم انسان ساز اسلام همگی نشان از دستوراتی است قابل اجرا  و با پشتوانه های علمی و عملی در طول تاریخ هزار و چهارصد ساله ی آن.

اقتصاد یکی از شاخصه های خاص و در عین حال منطقی اسلام است. چرا که اقتصاد اسلامی نه آن افراطی گری مادی یهود را همراه دارد و نه آن تفریط رهبانی گری مسحیت را. اسلام دین اعتدال است. دعاهای ماثور از اولیای دینی نشان از اهمیت اقتصاد و رفاه زندگی دارد. در همه جا می توان شاخصه ی اقتصاد در این دین را یافت. از شیوه و روش پیامبر رحمت آن تا آموزه های عترتش علیهم السلام.

وقف نیز یکی از زیر مجموعه های اقتصاد اسلامی است که در بردارنده ی ارتقاء سطح کیفی و کمّی زندگی مسلمانان است.کیفی از آن جهت که هر وقف زمینه ساز و بستری جهت رشد فرهنگی و یا اقتصادی جامعه است و کمّی آن، از جهت تزکیه ی نفس واقف، چرا که اسلام همان مقدار که به اقتصاد و رفاه اهمیت داده است از دل بستگی به آن نیز نکوهش نموده است.

وقف هیچ گاه محصور در زمینه ای خاص نبوده، از وقف چاه و قنات در سرزمین های خشک عراق و حجاز تا وقف ثلث اموال که مشتمل بر زمین و باغ و لوازم و تجهیزات کشاورزی و منزل بوده است. سیری در تاریخ وقف نشان از آن دارد که هرگاه وقف محصور در موارد خاص گشت بعد از مدت زمانی اندک لایه ای از کهنگی بر آن نشست اما در زمان هایی که وقف با سیر تحولات علمی و اجتماعی پیش رفت و با فرهنگ سازی عالمان دینی همراه شد، واقفان نیز با آنان همراه شدند تا بیشترین منفعت را نصیب خود و دیگران گردانند چرا که واقف در پی یافتن محلی برای جاودانگی و ابدیت است.

سیر تحولات اجتماعی زمانی وقف کفش جهت زائران امام رضا علیه السلام را موجب می شد و زمانی ایجاد فرایندی جهت امنیت راه ها، زمانی روشنایی حسینیه ها دچار آسیب می شد و زمانی کمبود ظروف بهداشتی جهت انتقال آب از مظاهر آن به شهر ها.

  • این ها همه کارایی را نشان گرفته اند.

ادامه مطلب

حسبنا کتاب الله

در دهه آخر صفر سال ۱۱ هجری پیامبر صلی الله علیه و آله بیمار شدند و در این حال اسامه بن زید که در آن زمان هجده ساله بود را به امیری لشکر گماشتند تا به شام رفته و با نصارای روم شرقی بجنگد، دستور فرمود که در آن لشکر ابوبکر و عمر و ابو عبیده جراح و سعده بن عباده و دیگر سران صحابه از مهاجر و انصار شرکت کنند و تاکید فرمود کسی از نامبردگان از رفتن به آن لشکر تخلف نکند و فرمود “لعن الله من تخلف عن جیش اسامه” پس از آن حال پیامبر صلی الله علیه و آله بر اثر بیماری سنگین شد به لشکر اسامه که در بیرون مدینه بود خبر رسید، آن ها که می خواستند در امر خلافت دخالت کنند به مدینه بازگشتند و صبح روز دوشنبه پیرامون حضرت جمع گشتند. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند قلم و کاغذ بیاورید تا وصیت نامه ای برای شما بنویسم تا بعد از من گمراه نشوید. عمر گفت: بیماری بر پیامبر غلبه کرده – کنایه از این که نمی داند چه می گوید- و نزد شما کتاب خداست، حسبنا کتاب الله. دسته ای گفتند دستور پیامبر را انجام دهید که مغلوب شدند…. ادامه مطلب

تصور و تصدیق

اغراض این مقاله عبارتند از: شناخت قول حق در بحث جهل مرکب – معرفت اجمالی نسبت به اقسام تصدیق و قیود آن – رفع ابهام نسبت به برخی از اشکال های مربوط به بحث تصور و تصدیق:

در علوم فلسفه و منطق لفظ علم برای معانی مختلفی ذکر و وضع شده است که به چند مورد آن اشاره میکنیم:

  • وضع شده است برای معنایی اعم از علم حصولی و حضوری

توضیح : علم به دو دسته تقسیم می شود ، حصولی و حضوری : این دو به ترتیب عبارتند از ، حضور صوره الشیء عند العقل – حضور نفس الشیء عند العقل

ماهیت علم حضوری سبب حصول لوازمی می شود که آن را از علم حصولی متمایز می سازد ، فلاسفه برخی از این ویژگی ها را چنین ذکر کرده اند :

  • عدم اتصاف به صدق و کذب ۲- خطاناپذیری ۳- تنها راه دستیابی به حقیقت وجود ۴- شخصی و غیر قابل انتقال ۵- بی نیاز از قوای ادراکی ۶- عینیت وجود علمی و عینی ۷- تشکیک پذیری

ادامه مطلب

بررسی وجوب خمس هدیه

برای بررسی هر گزاره فقهی بایستی به ادله اربعه رجوع کرد و در صورت شک و عدم دریافت نتیجه به اصل برائت تمسک می کنیم

ادله اربعه

۱ قران: الأنفال‏ ، الجزء ۱۰، الصفحه: ۱۸۲، الآیه: ۴۱

وَ اعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبَى وَ الْیَتَامَى وَ الْمَسَاکِینِ وَ ابْنِ السَّبِیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ مَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا یَوْمَ الْفُرْقَانِ یَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرٌ

به نظر بسیاری از محققین این آیه بیانگر وجوب خمس در تمامی فوائدی است که نصیب انسان می شود

دلیل: لفظ غنیمت در آیه به معنای غنائم جنگی نیست و یا معنایش به دست اوردن فائده، بدون زحمت و مشقت می باشد کما این که در کتب لغت همین گونه معنا کرده اند  از جمله :

کتاب العین: الغنمُ‏: الفوز بالشی‏ء فی غیر مشقه.

المحیط فی اللغه ؛ الغُنْمُ‏: الفَوْزُ بالشَّیْ‏ءِ من غَیْر[۱] مَشَقَّه[۲]

لسان العرب الغُنْمُ‏: الفَوْزُ بالشَّیْ‏ءِ من غَیْر  مَشَقَّه

القاموس المحیط ؛ غَنِمَ‏، بالکسر، غُنْماً بالضم و بالفَتْح و بالتَّحْریکِ، و غَنیمَهً و غُنْماناً، بالضم، و الفَوْزُ بالشَّیْ‏ءِ بلا مَشَقَّهٍ،[۳]

تاج العروس ؛ الغُنْمُ‏: الفَوْزُ بالشَّی‏ءِ بِلا مَشَقَّه[۴]

و یا به معنای مطلق فائده به دست آمده می باشد همان گونه که در استعمالات زیادی این معنا به دست می آید از جمله شواهدی که ایت الله سبحانی در کتاب الخمس فی الشریعه الاسلامیه الغراء بیان کرده اند:

الغنیمه فی الکتاب و السنّه ادامه مطلب